Relaties
'Intimiteiten Profiel'


 

Intimiteit, genieten van wat je deelt

Niets is zo verrijkend en bevredigend als een intieme relatie, waarin je jezelf veilig en gekoesterd weet. Waarom zijn sommige mensen daar dan toch bang voor? En hoe kun je de intimiteit in je relatie vergroten?

Vraag vrienden recht op de man af hoe het nou écht met hun relatie gaat, en je krijgt verbazingwekkend vaak de volgende antwoorden: 'Eerlijk gezegd weet ik niet wat er echt in Esther omgaat.', Als ik Anne aanraak, voel ik haar soms verstrakken.'
'Rob heeft het zo druk met van alles, we doen bijna nooit meer iets leuks met elkaar. Als we naar de bioscoop gaan, valt hij in slaap!' Vervolgens vertellen ze je droevig dat ze het gevoel hebben dat hun relatie langzaam maar zeker uit hun handen wegglijdt. Om je tot slot af te vragen: 'wat is er toch met ons aan de hand? Valt het tij nog te keren?'

Levensbehoefte
Dat geliefden lijden onder een gebrek aan intimiteit is geen wonder. Intimiteit -dat diepe gevoel van verbondenheid met iemand anders, waarin beide partners volledig zichzelf kunnen zijn -is een eerste levensbehoefte, een grondstof die we net zo hard nodig hebben als eten en drinken. Niet alleen je relatie, maar ook zelf ga je er aan onderdoor als intimiteit ontbreekt. Eetgedrag, roken, sporten, stress, ons genenpakket, drugs, operaties: het heeft allemaal invloed op onze kwaliteit van leven, maar er is geen enkele factor die zo bepalend is voor onze kwaliteit van leven, onze kans op ziekte en vroegtijdige dood als intimiteit.

Logisch: een intieme relatie sterkt ons wanneer we het moeilijk hebben, geeft ons de mogelijkheid om onze gevoelens te delen en daardoor te verwerken, en zorgt voor een grotere kans op overleving in tijden van nood. Toen we ter wereld kwamen, zijn we niet voor niets meteen een innige band aangegaan met onze vader en moeder, en ook daarna zijn we altijd blijven zoeken naar iemand bij wie we ons veilig en gekend voelden.
Intimiteit is een voorwaarde voor een goede relatie. Hoe meer intimiteit, hoe tevredener we zijn over onze relatie, zo kwam enige tijd geleden naar voren uit een Amerikaans onderzoek. Des te zorgwekkender is het dat veel mensen vandaag de dag een gebrek ervaren aan intimiteit met hun partner.
Werk, kinderen, vrienden, hobby's en sport vragen allemaal tijd en aandacht. Steeds meer avonden van de week worden in beslag genomen door afspraken zonder de ander. En als de een in het weekend samen lekker wil gaan klussen in huis, zou de ander juist het liefst een strandwandeling maken om uit te rusten. Je drijft steeds verder uit elkaar, totdat je jezelf afvraagt: delen we eigenlijk nog wel genoeg?

Intimiteitangst
Vreemd eigenlijk: zo makkelijk als het geworden is om aan onze dagelijkse maaltijd te komen, zo moeilijk lijkt het soms om die andere primaire behoefte te bevredigen. Maar daar is wel een verklaring voor. Mensen gaan intimiteit niet uit de weg omdat ze het te druk hebben, maar omdat ze als kind op een verkeerde manier aandacht hebben gekregen voor hun emoties. Werden ze door hun ouders als kind afstandelijk behandeld, dan kan hun onvervulde behoefte aan intimiteit ertoe leiden dat ze hun partner te veel gaan claimen, waardoor deze juist afstand houdt. Kinderen die te veel op hun lip werden gezeten door hun ouders, stellen zich als volwassene extra terughoudend op, uit angst dat ze met hun partner in hetzelfde schuitje terechtkomen.
Ook herhalen mensen het voorbeeld dat ze thuis kregen vaak in hun latere relatie. Zo kunnen mensen met overkritische ouders hun partner op dezelfde manier gaan benaderen -waardoor ze die van zich af duwen. Veel mensen zijn niet alleen onhandig in intieme relaties, ze zijn er zelfs ontzettend bang voor.

Er zijn in ieder geval tenminste drie soorten angst voor intimiteit:

1. De vrees voor versmelting.
Die komt vooral voor bij mensen met weinig zelfvertrouwen; zij hebben als kind geleerd dat intimiteit hetzelfde is als jezelf wegcijferen voor een ander. Gevolg is dat ze in een relatie hun identiteit verliezen, waardoor de relatie onbevredigend wordt. 'Dan maar liever alleen', is vervolgens hun reactie.

Pagina 1

2. De angst om zichzelf bloot te geven.
Een onderdeel van intimiteit is dat je je duistere kanten moet tonen en dus ook onderkennen. Niet iedereen durft dat.

3. De angst om je vrijheid te verliezen. Vooral deze angst zie je vaak bij mannen: de echtgenoot die zijn huwelijk als een plicht ziet en zich pas echt laat kennen als hij onder vrienden is; de man die als jongetje zo werd geclaimd door zijn moeder dat hij op latere leeftijd alle vrouwen 'gevaarlijk' is gaan vinden, of de Don Juan die zich niet aan één vrouw durft te binden maar er een hele harem op nahoudt.

De gevarenzone
Een eerste signaal dat de intimiteit in een relatie tanende is, is vermindering van het echte diepe oogcontact. Kijkt uw partner u steeds korter aan als u met elkaar praat, of zelfs af en toe helemaal niet, wees dan gewaarschuwd.
Verder de grootste vijanden van intimiteit 'liegen', niet rechtstreeks communiceren (zeggen dat u nog wat moet lezen terwijl u eigenlijk gewoon alleen wilt zijn, of zeggen dat u heel erg met uw partner meeleeft terwijl u intussen de post zit open te maken), agressieve uitingen, en niet goed luisteren.

Waaraan kunt u zoal merken dat uw partner minder intiem met u wordt:
- als je partner meer dingen voor zichzelf gaat doen doen;
- als je partner meer cynische opmerkingen gaat maken;
- als je partner minder gevoelens laat blijken;
- als je partner minder positief reageert op situaties;
- als je partner drugs of pillen gebruikt om gevoelens te dempen.

Als u dit herkent, wat kunt u er dan tegen doen? Hoe krijgt u meer intimiteit in uw relatie? Om die vraag te kunnen beantwoorden, zou u eerst moeten definiëren wat intimiteit voor u betekent. Is het samen in een karretje over de achtbaan suizen en elkaar gierend vasthouden? Vrijen dat de stukken ervan af vliegen? Veilig tegen elkaar aan liggen in bed, met je zachte mollige baby tegen je buik en je warme partner tegen je rug? Een boom opzetten bij het knetterende haardvuur?

Vraag stellen naar het toppunt van intimiteit en je krijgt eindeloos veel antwoorden. Intimiteit is er in vele soorten en maten. Natuurlijk zijn er óók gedragingen die door iedereen als intiem worden beschouwd. Onderzoekers van de universiteit van Texas vroegen aan 113 samenwonende stellen wat ze nu eigenlijk onder intimiteit verstonden. Prettig met elkaar omgaan, persoonlijke dingen aan elkaar vertellen, het uiten van positieve gevoelens voor elkaar, het idee krijgen dat de ander je begrijpt, en het tonen van je emoties, dát zijn de dingen die je als stel echt dichter bij elkaar brengen, zo lieten de ondervraagden weten.

Er zijn maar liefst negen gebieden waarop mensen intimiteit kunnen ervaren. We onderscheiden achtereenvolgens emotionele, psychologische, intellectuele, seksuele, lichamelijke, spirituele, esthetische, sociale en temporele intimiteit.
Het probleem in veel relaties is dat beide partners over het geheel genomen misschien wel evenveel behoefte hebben aan intimiteit, maar dat ze vaak verschillen in het sóórt intimiteit waar ze naar verlangen. Zo vindt de een het bijvoorbeeld belangrijk om zijn diepste gevoelens te kunnen delen (emotionele intimiteit), terwijl de ander liever samen kijkt naar een mooie zonsondergang (esthetische intimiteit). Of heeft de een het meest behoefte aan een troostende knuffel (lichamelijke intimiteit) terwijl de ander juist dol is op een stevige discussie over de stijging van de huizenprijzen (intellectuele intimiteit). Het is belangrijk dat ieder stel de negen intimiteitbehoeften van beide partners in kaart brengt. Er is een speciale vragenlijst bijgevoegd, het ‘Intimiteiten Profiel’.

Pagina 2

Openheid
De volgende stap is dat partners elkaar in alle openheid laten weten hoe tevreden ze zijn over de intimiteit op elk deelgebied. Daarbij hoeven ze helemaal niet evenveel behoefte te hebben aan bepaalde vormen van intimiteit, als ze elkaar maar voldoende tevreden weten te stellen door tegemoet te komen aan elkaars behoeften. Als u vindt dat u te weinig deelt op een bepaald gebied, heeft het geen zin de intimiteitvoorkeuren van de ander om te buigen; u kunt de persoonlijkheid van de ander toch niet veranderen. Nee, de oplossing ligt in het verhogen van elkaars tevredenheidsscore -tenzij uw behoeften echt mijlenver uit elkaar liggen; in dat geval kunt u zich beter afvragen wat het dán is wat u bindt.

Maar hoe krijg je nu een hogere tevredenheidsscore? Het geheim is betere communicatie met als basis respect voor elkaar. Daaronder verstaan we onder meer: eerlijk zeggen wat er in u omgaat, niet beschuldigend, aanvallend of cynisch zijn en elkaar niet onderbreken of veroordelen, maar uzelf in de ander verplaatsen. Als u directer kunt vertellen waar uw behoeften liggen, zal uw partner u meer gaan geven van wat u nodig heeft en dat vergroot de intimiteit. Een goede strategie hierbij is onderhandelen: 'wij gaan nu samen naar de sterren kijken, en dan ga ik morgen met jou mee naar Kees en Petra.' Mannen en vrouwen blijken overigens nogal te verschillen in intimiteitvoorkeuren.

Onderzoek wijst uit dat vrouwen psychologische en emotionele intimiteit hoger aanslaan dan mannen. Mannen voelen zich waarschijnlijk het meest verbonden door seks en samen dingen ondernemen; ze zijn namelijk vaker dan vrouwen ontevreden over die twee aspecten van hun relatie. Verder vinden mannen een positieve sfeer binnen de relatie belangrijker voor het gevoel van intimiteit dan vrouwen.

Heldere communicatie biedt nog een voordeel: partners kunnen hun vooroordelen over elkaar erdoor bijstellen. Wanneer uw partner bijvoorbeeld stil is als u iets vertelt, wil dat heus niet zeggen dat hij of zij ongeďnteresseerd is in uw gevoelsleven; als u zich dat realiseert, loopt u al minder snel boos de kamer uit. Dat is een belangrijke stap op weg naar meer intimiteit.
Ook moeten partners het ideaalbeeld loslaten dat ze van elkaar hadden toen ze de relatie begonnen. Als voorbeeld: in het begin was u verliefd op die aantrekkelijke man die zo zelfstandig en serieus was, maar later ontdekte u dat uw partner óók weinig gevoelens aan u laat zien en amper persoonlijke dingen vertelt, terwijl u dat juist graag zou willen. Geen nood: als u uw partner duidelijk maakt waar u behoefte aan heeft, zal deze zijn best doen om u te geven wat u nodig heeft. 'En alleen al je gehoord voelen vergroot de intimiteit.'

Oké, u zult nooit helemaal precies hetzelfde gaan voelen bij dat prachtige uitzicht op de Grand Canyon, maar dat bestaat helaas alleen in films. Hoe beter u met uw partner communiceert vanuit respect voor elkaar, hoe meer u zich in hem kunt verplaatsen, hoe meer u inziet waarom uw wederhelft onmogelijk aan uw ideaalbeeld kan voldoen. Dat doet pijn, maar voor wie zijn geliefde kan accepteren zoals hij is, ligt de weg naar intimiteit helemaal open.

Vier misverstanden over intimiteit
1. ‘Intimiteit is hetzelfde als seks.’
Seks is een aspect van intimiteit, maar er zijn ook andere gebieden waarop je intimiteit kunt beleven.

2. ‘Als je elkaar goed kent, heb je vanzelf intimiteit.'
Veel met elkaar omgaan wil niet zeggen dat je ook intiem bent. Je kunt jaren samen zijn en alles weten van elkaars gewoontes en eigenaardigheden, maar je toch alleen voelen.

3. ‘Intimiteit is het met elkaar eens zijn en op elkaar lijken.'
Onenigheid en verschillen zijn er altijd tussen partners. Probeer niet de ander te veranderen; dat leidt al snel tot ruzies die de intimiteit eerder verstoren dan bevorderen. Zolang de verschillen niet te fundamenteel zijn, is het beter de ander te accepteren zoals hij is.

4. ‘Als je maar van elkaar houdt, ontstaat intimiteit vanzelf.’
Liefde draait om eerlijkheid en elkaar goed kennen, respecteren, accepteren en vertrouwen. Maar wat een relatie pas echt intiem maakt, is de ervaring elkaar werkelijk te ontmoeten.

Pagina 3

Hoe intiem is uw relatie?
Lees de volgende beschrijvingen door: stel uzelf per intimiteitsgebied de volgende vragen, en vraag uw partner hetzelfde te doen.
Geef antwoord op een schaal van 1 tot 10.
A = Hoeveel behoefte heb ik hier zelf aan?
B = In welke mate bevredigt mijn partner mijn behoefte hieraan?

1. Emotionele intimiteit
Het delen van gevoelens, zowel positieve (zoals geluk en blijdschap) als negatieve (verdriet, ongelukkigheid, angst, boosheid, schuldgevoel, eenzaamheid, verveling of vermoeidheid).
U
A ____________________________________________
B ____________________________________________

Uw Partner
A ____________________________________________
B ____________________________________________

2. Psychologische intimiteit
Het delen van heel persoonlijke dingen. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om uw hoop en uw verlangens, dromen, fantasieën, ambities en plannen voor de toekomst, maar ook om de dingen waarover u zich zorgen maakt en waarover u onzeker bent.
U
A ____________________________________________
B ____________________________________________

Uw Partner
A ____________________________________________
B ____________________________________________

3. Intellectuele intimiteit
Het delen van uw ideeën, idealen, gedachten en opvattingen.
U
A ____________________________________________
B ____________________________________________

Uw Partner
A ____________________________________________
B ____________________________________________

4. Seksuele intimiteit
Het delen van gedachten en gevoelens over seks. Zoals samen naar een erotische film kijken, of lichamelijk contact waarvan u seksueel opgewonden raakt: kussen, strelen, elkaar wassen. Deze vorm van intimiteit kan lelden tot seks, maar dat hoeft niet.
U
A ____________________________________________
B ____________________________________________

Uw Partner
A ____________________________________________
B ____________________________________________


Pagina 4

5. Lichamelijke Intimiteit
Niet-seksueel lichamelijk contact, zoals elkaars hand vasthouden, knuffelen, dansen, samen slapen en arm-in-arm lopen.
U
A ____________________________________________
B ____________________________________________

Uw Partner
A ____________________________________________
B ____________________________________________

6. Spirituele intimiteit
Het delen van uw opvattingen en gevoelens betreffende religie, het bovennatuurlijke, morele waarden, de zin van het leven en het leven na de dood. Ook het samen beleven van religieuze activiteiten en rituelen valt hieronder; of u nu hetzelfde geloof aanhangt of niet.
U
A ____________________________________________
B ____________________________________________

Uw Partner
A ____________________________________________
B ____________________________________________

7. Esthetische intimiteit
Het delen van gevoelens en ervaringen met betrekking tot de dingen die u mooi, adembenemend of inspirerend vindt, zoals de pracht van de natuur; muziek, kunst, poëzie en literatuur.
U
A ____________________________________________
B ____________________________________________

Uw Partner
A ____________________________________________
B ____________________________________________

8. Sociale intimiteit
Hierbij gaat het om samen dingen doen, zoals eten, sporten, hobby's, dansen en op vakantie gaan. Ook het uitwisselen van grappige verhalen en het delen van wat je die dag hebt meegemaakt, valt onder sociale intimiteit
U
A ____________________________________________
B ____________________________________________

Uw Partner
A ____________________________________________
B ____________________________________________

9. Temporele intimiteit
Noteer de minimale hoeveelheid tijd die u per dag nodig heeft om intimiteit tot stand te kunnen brengen met uw partner: sommigen hebben genoeg aan twintig minuten, anderen vinden twee uur nog onvoldoende.
U
A ____________________________________________
B ____________________________________________

Uw Partner
A ____________________________________________
B ____________________________________________

Vergelijk uw uitkomsten. Praat vervolgens met elkaar over die gebieden waar uw behoeften nog niet bevredigd worden (groot verschil tussen A en B). Hoe zou u de ander tegemoet kunnen komen in zijn/haar behoeften? Is er iets dat u van hem/haar verlangt? Als de verschillen overbrugbaar zijn, kunt u hierover onderhandelen. Zijn er gebieden waarop u te veel verschilt om elkaar voldoende tegemoet te kunnen komen, probeer dat dan te accepteren.

Pagina 5

Programma-overzicht Intimiteiten is - onder constructie -

Terug naar 'Teksten Algemeen'